Gastronomía

La denominación d’orixe de la sidra ye una realidá depués de varios años de trámites y conxetures. Cola marca “Sidra de Asturias” llegarán esti añu a los chigres un millón y mediu de llitros de los 45 millones que van producir los llagares, un estrenu polémicu nel ámbitu llingüísticu por incluyir terminoloxía castellana propia del mundu’l vinu y ayena dafechu al léxicu tradicional asturianu qu’arrodia la producción de zumu de mazana.

“Caldos”, “bodegas”, “catas” y otres pallabres castellanes asemeyaes ‘furen’ na documentación que-y da validez llegal a la denomación d’orixen y arrequexen a una estaya llingüística na que la presencia regular del asturiano yera hasta agora enforma rica nel ámbitu oral, con una bayura d’expresiones tamién nel ámbitu escritu.

La marca “Sidra de Asturias” aplícase a tres variedaes, la sidra escanciada, la que nun s’escancia y sírvese na mesa y la gasificada. Pa producir zumu que s’acueya a la denominación d’orixe, los llagares habrán emplegar a lo menos el 51 por cientu de mazana autóctona esbillada, hasta que dientro de siete años esi porcentaxe llegue al cien por cien.

Esi plazu establezse pa facilita-yos a los llagares la integración nel Conseyu Regulador, que polo d’agora tien 38 plantes productores inscrites. Esi númberu fai prever que de los 45 millones de llitros de sidra que saldrán de los llagares esti añu, sólo alredor de un millón y mediu podrán llucir la etiqueta de la denominación.

Magar que la marca de calidá de la sidra asturiana yá ye un fechu dende’l 9 de xineru, les primeres botelles etiquetaes nun tarán nos chigres hasta dientro d’unos meses, cuando salga a la cai la primer sidra de temporada de 2004.

El conceyu de Les Regueres, pequeñu semidesconocíu de la zona central asturiana, cellebra nel primer fin de selmana de febreru les sos IV Xornaes gastronómiques del pote asturianu y el pitu caleya, qu’impliquen a los restaurantes reguerinos nuna convocatoria de dos menús a 18 euros cada ún, pa escoyer ente l’almuerzu y la cena.

Asina, la suma de platos que s’ufre pal mediudía inclúi un pote asturianu col correspondiente compangu, una ración de pitu caleya, postres caseros, café y vino Marqués de Griñón. Pa la nueche la ufierta suavízase daqué: Sopa de pitu, croquetes de casa, pitu caleya guisáu, postres y vino.

Los organizadores del certame esperen aumentar nesta edición el númberu de comensales del añu anterior, que yá foi enforma estimable.

El Gobiernu asturianu quier que se reconozan la singularidá de la pita pinta y les bondaes de los güevos d’esta ave pa la alimentación cotidiana. Con esi envís declaráu, y alitáu pola acabante surdir Asociación de criadores de la pita pinta asturiana, entamada en 2003, la Dirección Xeneral de Ganadería acaba empobina-y al Ministeriu d’Agricultura, Pesca y Alimentación la documentación pertinente pa que la pita pinta seya formalmente reconocida como raza autóctona asturiana.

P’algamar esi estatus, del que yá gocien les vaques asturiana de los valles y de la montaña, la oveya xalda, la cabra bermeya y el poni asturcón, la pita pinta habrá demostrar la so especificidá. Los 38 criadores d’esta ave qu’anguañu hai n’Asturies ceben a mediu millar d’exemplares y tán enfotaos n’ameyorar la productividá de la pita ensin desenraigonala del so hábitat rural, una de les característiques definitories de la raza.

Amás d’ella, la pita pinta asturiana tien la cresta arrecha, presenta un picu mariellu con pintes negres, camina enriba d’unes zanques musculoses y, anque so carne ye de gran calidá, apréciense más los güevos que pon.

Un estudiu biolóxicu ellaboráu pol veterinariu Rafael Eguiño dende los años ochenta amuesa la singularidá de la pita pinta, cuyu orixe esactu desconózse y de la qu’alpenes se sabe que sobrevivió abondu tiempu en piteros de llugares alloñaos, ensin amestase con otres races. So figura atopóse tallada en madera n’horros vieyos d’estremaes zones d’Asturies.